Bij zwembad Brandenburg in Bilthoven legt de gemeente De Bilt een warmtenet aan dat straks niet alleen het zwembad verwarmt, maar ook 24 nieuwe woningen in de naastgelegen buurt Het Biltsche Parkcarré. De warmte wordt gewonnen uit afvalwater (riothermie) en in de zomer ondergronds opgeslagen voor gebruik in de winter.
Op vrijdag 18 september bekeken wethouder Krischan Hagedoorn van Klimaat en Energietransitie en gedeputeerde Huib van Essen van de provincie Utrecht de aanleg van het warmtenet. Ook gebiedsontwikkelaar BPD | Bouwfonds Gebiedsontwikkeling en woningcorporatie Woongroen waren aanwezig. Het project moet laten zien hoe een lokale, laagtemperatuurwarmtebron kan worden gecombineerd met warmteopslag en meerdere afnemers.
Het systeem maakt gebruik van riothermie: warmte uit afvalwater. Met een warmtewisselaar kan die warmte worden overgedragen zonder dat afvalwater en schoon water met elkaar in contact komen. Een warmtepomp brengt de temperatuur vervolgens naar het niveau dat nodig is voor verwarming en tapwater. Het zwembad Brandenburg gebruikt al riothermie. In de praktijk bleek het echter lastig om in de winter voldoende warmte beschikbaar te hebben om het zwembadwater op temperatuur te houden. De komst van de 24 woningen biedt aanleiding om de installatie te vernieuwen en uit te breiden.
Hergebruik warmte
Wethouder Hagedoorn is blij om te zien dat de aanleg van start gaat: “Het zijn de eerste woningen in de gemeente die op deze manier worden verwarmd en hopelijk volgen er veel meer. We hergebruiken de warmte uit de buurt, zonder gas en met een lage CO2-uitstoot. Een mooie stap naar een duurzame, aardgasvrije toekomst.” Huib van Essen, gedeputeerde van de provincie Utrecht voor Energietransitie, sluit zich hierbij aan: “Warmtenetten die gebruikmaken van een hernieuwbare warmtebron zijn een belangrijk onderdeel van een duurzaam energiesysteem. Dit riothermieproject, waarin afvalwater wordt hergebruikt, is daarvan een prachtig voorbeeld. Alle complimenten aan gemeente De Bilt voor dit mooie project.”
Diep in de bodem
Een belangrijk onderdeel van het nieuwe systeem is warmteopslag. In de zomer is relatief veel warmte uit het riool beschikbaar, terwijl de warmtevraag juist in de winter toeneemt. De warmte wordt daarom niet direct allemaal gebruikt. Een deel wordt via een gesloten buizensysteem diep in de bodem gebracht. De omliggende aardlagen slaan de warmte gedurende enkele maanden op. In de winter kan de opgeslagen warmte weer worden onttrokken en via een warmtewisselaar aan het leidingwater worden afgegeven.
Daarmee ontstaat een combinatie van riothermie en seizoensopslag. De installatie kan het zwembad en de woningen vanuit één systeem van warmte voorzien.
Project haalbaar?
Riothermie kan volgens de gemeente interessant zijn op plaatsen waar voldoende rioolwater en warmtevraag bij elkaar komen. De afstand tussen de warmtebron en de gebouwen speelt daarbij een belangrijke rol. Ook de technische mogelijkheden en de hoeveelheid beschikbaar rioolwater bepalen of een project haalbaar is. De gemeente onderzoekt daarom samen met partners waar riothermie nog meer kan worden toegepast.
De Bilt kijkt daarmee verder dan alleen het project bij het zwembad. In de gemeentelijke warmteplannen wordt rioolwater al langer gezien als een mogelijke lokale warmtebron. In combinatie met bodemenergie kan riothermie op grotere schaal worden ingezet voor warmtenetten.
De nieuwe woningen worden gebouwd op het terrein van het voormalige zwembad. Het Biltsche Parkcarré bestaat uit twaalf huur- en twaalf koopwoningen. De huurwoningen worden beheerd door Woongroen. Als de planning wordt gehaald, begint de bouw van de woningen eind 2026.
