Ga naar inhoud

Nieuws

16 november 2026

Eneco en EnergieRijk Den Haag kopiëren verduurzamingsaanpak naar Utrecht

  • exploitatie, beheer
  • overig

EnergieRijk Den Haag en Eneco kopiëren hun verduurzamingsaanpak naar Utrecht. Het consortium onderzoekt mogelijkheden om WKO’s beter in te zetten, energiehubs te creëren, de warmtenetten beter te benutten en netcongestie te verminderen.

 

EnergieRijk Den Haag (ERDH) en Eneco verlengen hun in 2023 afgesloten warmteconvenant gericht op verduurzaming met drie jaar. De ceremoniële ondertekening hiervan had woensdag 3 november plaats tijdens de Klimaattop Gebouwde Omgeving in de Jaarbeurs in Utrecht. Directeur-generaal Yvonne van der Brugge-Wolring van het Rijksvastgoedbedrijf zette daar een handtekening namens ERDH. Directeur Warmte & Koude Ron Wit en hoofd Flex B2B Peter Molenaar tekenden namens Eneco. 

Tegelijk maken de partijen bekend de aanpak te kopiëren naar Utrecht, een stad die veel kansen biedt omdat het Rijksvastgoedbedrijf er veel gebouwen bezit en Eneco er een groot warmtenet- en een aantal WKO-systemen heeft, zo legt Chris van der Krabben uit. Hij is binnen Eneco verantwoordelijk voor de strategische samenwerking met het Rijksvastgoedbedrijf, de grootste opdrachtgever binnen ERDH. In de Hofstad werkt dit consortium sinds vijf jaar samen aan verduurzaming. Netcongestie is daar de afgelopen jaren als onderwerp bijgekomen. “We zien dat die twee zaken hand in hand kunnen gaan. Dat je het warmtenet kan verduurzamen en efficiënter inzet en dat het warmtenet en de WKO-systemen daarmee bijdragen aan het verbeteren van congestieproblematiek.”

 

Verduurzamen

De aanvankelijke reden voor de samenwerking is dat Eneco de bronnen, netten en systemen bezit, en het Rijksvastgoedbedrijf en andere publieke opdrachtgevers de gebouwen. “Die hebben een enorme impact op elkaar wanneer je gaat verduurzamen. Dus je hebt elkaar nodig.”

Binnen de samenwerking zijn verschillende pilots en onderzoeken opgetuigd. Zoals het naar beneden brengen van de aanvoertemperatuur naar de gebouwen, waardoor andere typen bronnen in zicht komen. “Zo kun je vervolgens een wat beter gebouwspecifiek transitiepad maken.”

 

Contractvermogens uitwisselen

Eneco ondervond ook dat een van de WKO-systemen die het beheert in onbalans bleek. Een extra warmtepomp plaatsen om dat op te lossen, kon niet vanwege gebrek aan capaciteit in het elektriciteitsnet. Daarop kwam Stedin met een oplossing: een Groepstransportovereenkomst (GTO), die het tegen elkaar uitwisselen van contractvermogens van verschillende gebouwen mogelijk maakt. Van der Krabben: “Daarvoor heeft Stedin een hele nieuwe rekenmethodiek opgesteld. Die gebouwen zijn we nu aan elkaar aan het knopen. Er waren al een paar gebouwen op het WKO-systeem aangesloten, maar door deze oplossing met een GTO kunnen we dat verder uitbreiden. Hiermee wordt het een smart grid-systeem.”

Energiehub Parnassusplein, zoals dit project heet, maakt het op deze manier mogelijk om de energievoorziening van 95.000 m2 bruto vloeroppervlak te verduurzamen. Daarmee wordt jaarlijks 124 ton CO2-uitstoot vermeden en komt capaciteit vrij voor nieuwe aansluitingen op het warmtenet. ERDH-directeur Frans Deeleman: “Met deze gebouwoverstijgende aanpakken komen oplossingen voor energievraagstukken binnen bereik die anders niet mogelijk zouden zijn geweest.”

 

Peakshaving

Contractvermogens uitwisselen tussen gebouwen. Als dat in Den Haag kan, kan het ook elders. De complexiteit hierbij: als dat tussen commerciële partijen gebeurt, creëert dat afhankelijkheden. “Dat is in de praktijk lastig juridisch op te zetten”, zegt Van der Krabben. “Maar omdat dit het Rijksvastgoedbedrijf is, kon dat wel. Je hebt opdrachtgevers nodig met een langetermijnvisie.” 

In Utrecht – de eerstvolgende stad – gaat Eneco nu vergelijkbare onderzoeken doen. In het verlengde warmteconvenant krijgt met name peakshaving de volle aandacht, zowel aan de warmtekant als aan de elektrakant (B2B). “Energiesystemen, batterijopslag, pv-opwek – door daar op een geïntegreerde manier naar te kijken met een energiemanagementsysteem, kun je binnen de beperking van netcongestie veel meer bereiken”, aldus Van der Krabben. “En ben je dus ook bezig om die energiesystemen zo efficiënt mogelijk in te zetten. Dat draagt automatisch bij aan de verduurzaming. En als de WKO-systemen in balans zijn, ontstaat er vaak ook ruimte om meer vermogen aan te sluiten.”

 

Warmtenetten beter benutten

Eneco en ERDH willen met de geïntegreerde en gebouwoverstijgende aanpak ook de warmtenetten beter benutten. Dat zit enerzijds op het beter voorspellen van de warmtevraag van de gebouwen op specifieke momenten. Hoe beter die voorspelling, des te efficiënter Eneco de bronnen kan gebruiken. “Anders ben je vanwege onzekerheden vooral grote stukken aan het reserveren. Door betere voorspellingen kunnen we bijvoorbeeld de reservering naar beneden zetten. Daarmee houden we meer vermogen over, wat we bijvoorbeeld naar de gebouwde omgeving kunnen brengen. Dat is efficiënt en met name interessant bij grote kantoorgebouwen zoals het Rijksvastgoedbedrijf die heeft, want dan maak je in één keer impact. Een appartementenblokje is te marginaal, maar juist bij de ministeries merk je echt wat in het systeem.”

Een ander aspect betreft de interactie met de WKO-bronnen: hoe beter die bronnen in balans zijn, hoe beter. “Dat voorkomt dat er bijvoorbeeld te veel vanuit het warmtenet moet worden gegeven, of dat ze daarop moet regenereren”, zegt Van der Krabben.

 

Temperatuur omlaag

Ook in Utrecht gaan Eneco en ERDH proeven doen met temperatuurverlaging in gebouwen. Om te testen of een gebouw klaar is voor een WKO-bron of zelfs een warmtepomp. “Daar hebben we gewoon een keurig draaiboek voor en een projectaanpak van. Uiteindelijk willen we natuurlijk met het hele warmtenet naar een lagere temperatuur. Alleen: bij het aanpassen van de temperatuur voor een heel net ben je altijd afhankelijk van de zwakste schakel. Op deze manier kun je op gebouwniveau bepalen of je over kan op een WKO-systeem, of zouden we per deelcluster achter een verdeelstation de temperatuur kunnen verlagen.”

Deeleman: “In Den Haag hebben we veel ervaring opgedaan met het testen van temperatuurverlaging. Zo bleek het mogelijk dat ook in een monumentaal pand als Paleis Noordeinde de invoertemperatuur van het warmtenet naar beneden kon, zonder dat dit het werkcomfort en het klimaat voor de kunstcollectie nadelig beïnvloedde.”

Een lagere temperatuur is overigens geen doel op zich, zo besluit Van der Krabben. “Het belangrijkste doel is CO2-reductie. Bij restwarmte uit de Rotterdamse haven wil je de temperatuur niet naar beneden brengen, want dan gebruik je die bron niet efficiënt genoeg.”

Betrokken deelnemers van WN

Eneco Warmte & Koude

Bekijk deelnemer

Auteur: Paul Diersen