Gemeente Den Haag weer stap verder richting eigen warmtenet

Gemeente Den Haag, Energie Beheer Nederland (EBN) en NetVerder willen samen een publiek warmtebedrijf oprichten om woningen en andere gebouwen in de stad te voorzien van duurzame, betaalbare en betrouwbare warmte. Indien de gemeenteraad instemt, verwacht het bedrijf de eerste 10 jaar 24.000 woningen aan te kunnen sluiten op een warmtenet. Arjen Kapteijns, wethouder Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen gaat dieper in op de genomen stappen en toekomstplannen. 

“We zijn volop bezig met de warmtetransitie van Den Haag, onder meer door een eigen warmtebedrijf op te richten en warmtenetten te realiseren. Belangrijk daarbij is dat de rijksoverheid ervoor zorgt dat de randvoorwaarden geregeld zijn, zodat de warmte betaalbaar blijft. Het raadsvoorstel om een publiek warmtebedrijf op te richten heeft het Wetsvoorstel collectieve warmte (Wcw) als uitgangspunt. Deze wet schrijft voor dat warmtebedrijven in meerderheid in publieke handen moeten zijn. Alleen dan is er zicht op betaalbaarheid en een goed wettelijk kader voor het ontwikkelen van publieke warmtebedrijven en warmtegemeenschappen en/of kleinschalige bewonersinitiatieven. Het wetsvoorstel is aangenomen door de Tweede Kamer. Het is nog niet bekend wanneer de wet op de agenda van de Eerste Kamer staat. Als de Wcw niet door de Eerste Kamer komt, zal het college van B&W (burgemeester en wethouders) zich herbezinnen op het voornemen om een publiek warmtebedrijf op te richten”, legt Arjen Kapteijns, wethouder Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen uit. 

Zeggenschap
Het plan is dat de gemeente na een positief raadsbesluit voor één derde eigenaar wordt, net als EBN en NetVerder. “Dit zorgt ervoor dat de gemeente invloed heeft op belangrijke keuzes die gemaakt moeten worden, zoals waar het warmtenet als eerste komt, hoe de samenwerking met bewoners wordt vormgegeven en keuzes over de bronnen voor de warmtenetten.” 

Kapteijns gaat dieper in op de warmtebronnen. “We verwachten dat het publieke warmtebedrijf zoveel mogelijk gebruik zal maken van een mix van lokale duurzame warmtebronnen, waaronder geothermie en aquathermie. Om aan de totale warmtevraag te voldoen kan het ook nodig zijn om de restwarmte uit de haven van Rotterdam via Warmtelinq te benutten. Warmtelinq en geothermie uit diepe aardlagen kunnen warmtenetten voorzien van midden temperatuurwarmte van ongeveer 70 graden Celsius waardoor opwaardering over het algemeen niet nodig is. Aquathermie geeft warmte met lagere temperatuur die zal moet worden opgewaardeerd met warmtepompen.”

Betaalbaarheid
Een publiek warmtebedrijf richt zich op betaalbare warmte en op het minimale rendement dat nodig is voor een goede bedrijfsvoering. “De rijksoverheid stelt – na aanname van de nieuwe warmtewet (Wcw) – nieuwe subsidieregelingen en een waarborgfonds in het vooruitzicht die helpen om tarieven betaalbaar te houden. De minister van Klimaat en Groene Groei stelt een relatieve prijsgarantie in het vooruitzicht: warmte van publieke warmtebedrijven zal niet duurder zijn dan gas of een warmtepomp.”

Voordelen
Kapteijns ziet veel voordelen van een eigen warmtenet in de gemeente. “In de dichtbebouwde delen van Den Haag zijn warmtenetten de beste oplossing voor verwarmen zonder aardgas. Dit is beter dan een warmtepomp, omwille van drie redenen. Ten eerste omdat een warmtenet voor de samenleving als geheel de goedkoopste oplossing is, ten tweede neemt het in woningen meestal geen ruimte in beslag in tegenstelling tot warmtepompen en ten derde zorgen warmtepompen voor een verhoogde elektriciteitsvraag, met mogelijk netcongestie tot gevolg.” 

Samenwerking met bewoners
In de voorbereidende fase is veelvuldig gesproken met diverse bewoners en bewonersinitiatieven. “Om warmte van een warmtenet af te kunnen nemen, is in huis een afleverset nodig. Zo’n afleverset wordt geïnstalleerd door het warmtebedrijf. Daarnaast is het sterk aan te raden om te isoleren, zodat minder warmte nodig is. In de fase waarin we de oprichting van het publieke warmtebedrijf verder uitwerken willen we samen met de partners onderzoeken op welke wijze inwoners van de stad en klanten kunnen samenwerken met het publieke warmtebedrijf. De uitwerking zal starten als het besluit tot oprichting van het bedrijf daadwerkelijk is genomen.”

Uitvoeringsplan
Het warmtebedrijf zal gefaseerd wijken aansluiten op een duurzaam warmtenet. De komende tien jaar zou het warmtebedrijf 24.000 Haagse woningen kunnen aansluiten. Dit gaat stapsgewijs. “Eenmaal groen licht, zal een uitvoeringsplan worden opgesteld per buurt waar het warmtebedrijf aan de slag gaat om een warmtenet te ontwikkelen. Bij het maken van zo’n uitvoeringsplan worden stakeholders zoals bewoners, woningcorporaties, winkeliers en ondernemers intensief betrokken, zodat zij invloed kunnen uitoefenen op hoe het warmtebedrijf aan de slag gaat en hoe zij zo goed mogelijk kunnen worden ondersteund bij de overstap op het warmtenet. De specifieke volgorde van de buurten waar het nieuwe warmtebedrijf aan de slag gaat, wordt samen met de partners gemaakt na de daadwerkelijke oprichting van het nieuwe bedrijf.”

Leveringszekerheid
Er wordt daarbij ook nagedacht over de leveringszekerheid. “Dit kan een warmtebedrijf doen op verschillende manieren, zoals het nemen van technische maatregelen zoals back-up systemen, warmte-opslag en dubbele infrastructuur. Maar ook met organisatorische maatregelen, zoals toetsing door de ACM. Hoe het nieuwe Haagse warmtebedrijf dit gaat regelen is nu nog niet bekend. Dat wordt samen met de partners uitgewerkt als het besluit tot oprichting van het bedrijf daadwerkelijk is genomen.”

Uitdagingen
Het oprichten van een warmtenet leidt tot diverse uitdagingen.“De financiering is een enorme uitdaging. Heel belangrijk is daarbij dat er voldoende rijksmiddelen komen waarvan we gebruik kunnen maken. Daarnaast zullen we tijdens de aanleg van warmtenetten te maken krijgen met allerlei technische vragen waar een oplossing voor moet worden gezocht. We werken samen met deskundigen om deze vraagstukken het hoofd te bieden.”

Uiteindelijk is het vertrouwen winnen van de potentiële klanten van het warmtebedrijf het belangrijkst, stelt Kapteijns. “Dat kunnen we bereiken met een goed, betaalbaar en betrouwbaar aanbod. Daar werken we onder meer aan door met stakeholders zoals bewoners, woningcorporaties, winkeliers en ondernemers in gesprek te gaan over de oprichting van het bedrijf en ze goed uit te leggen wat een Haags integraal warmtebedrijf betekent voor de stad. “

Foto’s: Gemeente Den Haag