Coöperatief warmtenet met functionele uitvraag
Lees meer
De Tweede Kamer heeft op 3 juli 2025 in meerderheid gestemd voor de langverwachte Wet collectieve warmte, die grote gevolgen heeft voor de organisatie van warmtenetten in Nederland. Volgens deze wet moeten zowel nieuwe als bestaande warmtebedrijven voor meer dan 50 procent in publieke handen komen. Hiermee wil de overheid het vertrouwen van (toekomstige) gebruikers van warmtenetten versterken. Na de zomer gaat de Eerste Kamer verder met de behandeling van de wet.
Op dinsdag 24 juni jl. werden er al 21 moties in stemming gebracht, op 1 juli kwamen de 32 amendementen aan de beurt. Tweederde daarvan kreeg in de loop van het proces een positieve beoordeling van de minister. 24 amendementen werden daadwerkelijk aangenomen.
De aangenomen amendementen gaan bijvoorbeeld over het borgen van betaalbaarheid, het beperken van warmteverliezen, de aanwijzingsprocedure voor kavels, het beperken van de afsluitkosten, de rol van vve’s, warmtegemeenschappen en kleine projecten en de rol van infrastructuurprojecten op de markt. Een veelbesproken amendement van VVD Kamerlid Sylvio Erkens om de aanwijzingstermijn onder het overgangsrecht voor bepaalde gevallen van dertig naar veertig jaar te brengen, haalde het niet. Bron: NVDE.
Ontwikkeling warmtenetten versnellen
De overheid wil de ontwikkeling van warmtenetten versnellen. Hoe langer er gewacht wordt, hoe meer woning- en gebouwbezitters kiezen voor oplossingen zoals warmtepompen, waardoor de druk op het stroomnet verder wordt vergroot en de kans dat zij zich later nog laten aansluiten op het warmtenet verkleind wordt. “Met meer warmtenetten, verminderen we de druk op het stroomnet en worden we minder afhankelijk van energie uit het buitenland”, aldus minister Hermans op NOS.nl.
Energiebeheer Nederland (EBN) gaat gemeenten ondersteunen bij de opzet van publieke warmtenetten. “Vertrouwen begint bij publiek eigendom. Deze wet legt de regie bij de samenleving”, stelt Herman Exalto, directeur warmtenetten bij EBN in een artikel van de NOS. Er is nog financiering nodig om bestaande warmtebedrijven deels of geheel uit te kopen.
Met een meerderheidsbelang van de overheid in warmtebedrijven hoopt de wetgever dat publieke belangen, zoals prijsregulering en leveringszekerheid, beter geborgd worden. “Vandaag is een enorme stap gezet richting de toekomst van warmtenetten”, aldus demissionair klimaatminister Hermans.
Ervaring private warmtebedrijven
Er is een overgangsperiode van tien jaar afgesproken. Uiterlijk moeten in 2036 alle warmtenetten voor meer dan 50% in publieke handen zijn. Deze overgangsperiode zou er ook voor moeten zorgen dat ervaring van private warmtebedrijven voorlopig niet verdwijnt. De kans dat vakkundig personeel en dus ook de kennis alsnog naar andere sectoren verdwijnt is daarmee helaas niet weggenomen. Als voorwaarde is namelijk gesteld dat de private warmtebedrijven alleen op nieuwe projecten mogen inschrijven wanneer er zich geen publiek warmtebedrijf aandient. Als de primaire procedure is ‘mislukt’ treedt de ‘subsidiaire aanwijzingsprocedure in werking’. Hieraan mogen alle soorten warmtebedrijven meedoen, behalve de warmtebedrijven met een publiek meerderheidsbelang en de warmtegemeenschap. Dit geldt alleen in de eerste zeven jaar na inwerkingtreding van de Wcw (ingroeiperiode). De ingroeiperiode kan (na evaluatie) eventueel met drie jaar worden verlengd. Zie ook dit artikel.
ACM
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) krijgt in het nieuwe stelsel een belangrijke rol als toezichthouder. De ACM moet bepalen wat een redelijke prijs is voor het leveren van warmte. De afgelopen jaren liepen de spanningen hierover regelmatig op tussen gemeenten, woningcorporaties en energiebedrijven, vooral in stedelijke gebieden.
De nieuwe wetgeving moet leiden tot meer duidelijkheid en vertrouwen, zowel bij afnemers van warmte als bij partijen die betrokken zijn bij de ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten.
Stichting Warmtenetwerk volgt de ontwikkelingen nauwgezet en blijft zich inzetten voor samenwerking, kennisdeling en het versterken van collectieve warmteoplossingen binnen de gehele keten, voor de energietransitie.
Lees ook:
Warmtenetten: een zekere voorziening in een veranderende energiewereld
Aan de slag met de nieuwe warmtewetgeving
