Eigen Warmte Balk uit de pauzestand

Eigen Warmte Balk kan verder met de ontwikkeling van het warmtenet in Balk, nu Liander heeft bevestigd dat voor de warmtecentrale transportcapaciteit is toegekend. De nodige elektriciteitsaansluiting kan worden gerealiseerd, het projectteam gaat verder met de WIS-aanvraag, de aanbesteding van het Definitief Ontwerp, realisatie en beheer en de vergunningen.

De elektriciteitsaansluiting was een belangrijke horde in de ontwikkeling van het warmtenet in het Friese dorp Balk. Na een domper eind 2025 – Liander kon niet toezeggen dat er eerder dan 2033 een netaansluiting beschikbaar zou komen – maakte de ontwikkeling een pas op de plaats.  “Dat zou voor ons in deze huidige opzet te laat zijn. We hadden het voorlopige ontwerp af en waren van plan om de WIS aan te vragen en de aanbesteding te starten”, zegt projectleider Goffe Venema van Eigen Warmte Balk. “Maar dat had zonder duidelijkheid over een aansluiting geen zin. We zijn op de achtergrond wel low profile verdergegaan met het voorbereiden van vergunningen.”

Op 1 januari 2026 ging het maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) in. Dat bepaalt welke maatschappelijke projecten voorrang krijgen op het stroomnet in gebieden met netcongestie. Eigen Warmte Balk deed hiervoor een aanvraag in categorie 3 (waar warmtenetten onder vallen). Liander bevestigde recent dat voor de warmtecentrale transportcapaciteit is toegekend. “Het is hartstikke mooi dat wij nu al die duidelijkheid hebben gekregen, en dat die duidelijkheid ook nog eens betekent dat we onze gevraagde aansluiting per direct, volledig en zonder voorbehoud kunnen krijgen”, zegt Venema.

WIS en definitief ontwerp

Deze opsteker maakt dat Eigen Warmte Balk nu volle vaart vooruit kan met het aanvragen van de Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS), de aanbesteding van het Definitief Ontwerp, de realisatie en het beheer van het warmtenet en de verdere voorbereiding van vergunningen en ruimtelijke procedures. “Waarbij we in de gelukkige omstandigheid zijn dat de inschrijftermijn voor de WIS is verlengd van eind augustus naar eind november”, zegt Venema, die volop bezig is met die aanvraag.

Restwarmte

Eigen Warmte Balk is een initiatief van Energie Coöperatie Gaasterland, waarbij samengewerkt wordt met gemeente De Fryske Marren, woningcorporatie Dynhus, AVK Plastics, Plaatselijk Belang Balk Vooruit en ondernemingsvereniging Eigen Haard/ De Stikke.

Het warmtenet gaat volledig draaien op restwarmte van AVK Plastics. Aanvankelijk was het idee om warmte uit de rivier de Luts te onttrekken, of een combinatie van aquathermie met restwarmte in te zetten. Warmte uit het water van de rivier winnen, bleek technisch complex vanwege twee stroomrichtingen, en restwarmte onderaan de streep de goedkopere bron. Ook omdat nu een optimale afstemming op de investeringen van AVK Plastics in haar koelsysteem met WKO mogelijk is. 

De beschikbare warmte is bovendien genoeg voor alle ruim 1400 woningen in het dorp, plus utiliteitsgebouwen zoals de drie aanwezige scholen, een zorgcentrum, diverse winkels en de gebouwen van gemeente De Fryske Marren. 

Interesse in aansluiting

Van de woningen zijn er ruim 600 in eigendom van woningcorporatie Dynhus. Eigen Warmte Balk gaat ervan uit dat de woningen van de woningcorporatie aansluiten en daarnaast minimaal 60% van de particuliere woningeneigenaren. Tijdens een isolatieproject eind 2024 – waar ruim honderd particuliere woningeigenaren voor werden benaderd – bleek dat 80% geïnteresseerd is om aan te sluiten. Het project mikt op ongeveer 1240 aansluitingen.