Nieuw fonds voor startende warmte-initiatieven

Bewoners die samen duurzame warmtevoorziening willen opzetten in hun buurt, kunnen vanaf 12 juni een beroep doen op het Initiatiefonds Warmte van Energie Samen. De Rabo Impact Foundation heeft hiervoor twee miljoen euro beschikbaar gesteld. Energie Samen kan zo startende lokale energie-initiatieven ondersteunen en bijdragen aan de verdere ontwikkeling van warmtenetten in buurten.

Bewoners die samen willen werken aan een duurzame warmtevoorziening in hun buurt, lopen vaak al in een vroeg stadium tegen een belangrijk obstakel aan: financiering. Juist in de fase waarin plannen worden uitgewerkt, bewoners worden betrokken en eerste onderzoeken nodig zijn, is er vaak nog geen sluitende businesscase. Het nieuwe Initiatiefonds Warmte moet daar verandering in brengen. Met het fonds wil Energie Samen lokale warmte-initiatieven ondersteunen bij de eerste stappen richting een coöperatieve warmtevoorziening.

De Rabobank wil duurzame veranderingen in de energietransitie versnellen, zegt Lizette Wolters, CEO van de Rabo Impact Foundation. “Juist in de beginfase ontbreekt vaak ondersteuning voor lokale warmte-initiatieven, terwijl daar de basis wordt gelegd voor succesvolle projecten. Met deze samenwerking zorgen we dat geld en begeleiding sneller terechtkomen bij initiatieven die het verschil kunnen maken.” De mate waarin bewonersinitiatieven steun krijgen, verschilt sterk per gemeente, benadrukt Siward Zomer, Voorzitter van Energie Samen. “Daardoor hangt de kans op succes nu vaak af van waar je woont. Met deze bijdrage krijgen meer initiatieven de kans om een goed plan te maken, hun buurt te betrekken en hun project verder te ontwikkelen. Dat maakt het speelveld eerlijker.”

Leemte in financieringslandschap

Het Initiatiefonds Warmte vult een belangrijke leemte in het huidige financieringslandschap. Voor projecten die verder gevorderd zijn, bestaan al verschillende financieringsmogelijkheden. Zo ondersteunt het Ontwikkelfonds Warmte coöperatieve warmteprojecten in de ontwikkelfase met risicodragende leningen. Dat fonds richt zich echter op projecten die al verder zijn uitgewerkt en concrete ontwikkelstappen kunnen zetten richting realisatie.

Veel bewonersinitiatieven bevinden zich echter nog in een eerdere fase. Zij hebben eerst middelen nodig om de haalbaarheid van hun idee te onderzoeken, bewoners te organiseren en een eerste plan op te stellen. Juist voor deze groep biedt het Initiatiefonds Warmte een laagdrempelige mogelijkheid om van start te gaan. Daarmee ontstaat een betere aansluiting tussen de verschillende financieringsinstrumenten die beschikbaar zijn voor lokale warmte-initiatieven.

Begeleiding en kennis

Het Initiatiefonds Warmte biedt niet alleen financiële ondersteuning. Initiatieven die gebruikmaken van het fonds krijgen ook toegang tot begeleiding en kennis. Zo worden projecten ondersteund door een kwaliteitsmanager en kunnen betrokken bewoners deelnemen aan de training Coöperatief Buurtbegeleiders. Daarmee wil Energie Samen voorkomen dat initiatieven het wiel telkens opnieuw moeten uitvinden. De ondersteuning sluit aan bij de aanpak die Energie Samen de afgelopen jaren heeft ontwikkeld voor coöperatieve warmteprojecten. Daarbij staat niet alleen de technische haalbaarheid centraal, maar ook de organisatiekracht van bewoners, samenwerking met gemeenten en draagvlak in de wijk.

Voor veel bewonersgroepen is juist die combinatie van financiering en begeleiding van grote waarde. Technische kennis en ervaring met projectontwikkeling zijn immers niet altijd aanwezig binnen een initiatief. Door ondersteuning vroeg in het proces beschikbaar te maken, kunnen meer initiatieven doorgroeien naar een volwassen project.

Bewoners aan het roer

Coöperatieve warmteprojecten kunnen bijdragen aan een grotere betrokkenheid van bewoners bij de energietransitie. Bovendien blijft de waarde die wordt gecreëerd vaker in de wijk of regio. Tegelijkertijd vraagt deze aanpak om voldoende ondersteuning, kennis en financiering, juist in de eerste ontwikkelfase.