Verbeterde warmteatlas maakt kansen voor duurzame warmte zichtbaar

De Warmteatlas is een digitale geografische kaart waarop het warmteaanbod in Nederland is geïnventariseerd. Hierdoor kunnen gemeenten, regio’s en provincies betere plannen maken voor duurzame warmte. Met twee nieuwe kaartlagen is nu ook te zien waar in Nederland warmtenetten in ontwikkeling zijn. Daarnaast is zichtbaar waar kunstgrasvoetbalvelden liggen. 

“Door de stijgende hoeveelheid aan initiatieven voor warmtenetten was er behoefte aan één landelijk overzicht om de ontwikkeling van warmtenetten te monitoren én overzichtelijk weer te geven op een kaart”, legt Marjan de Kock, Coördinator communicatie Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) uit. “Gemeenten, bewoners en andere stakeholders kunnen dankzij de atlas gemakkelijk basisgegevens van de ontwikkelingen inzien. Het wordt inzichtelijk waar deze projecten precies liggen; hoeveel woningen ze uiteindelijk willen aansluiten en in welke fase van ontwikkeling ze zich bevinden. Daarnaast geeft de Warmteatlas beleidsmakers inzicht in het verloop van de ontwikkeling van warmtenetten in Nederland, hoeveel aansluitingen er in de toekomst gerealiseerd zouden kunnen worden en welke trends er te herkennen zijn.”

Up-to-date houden van data

Inmiddels zijn ongeveer 150 projecten in beeld gebracht. Projecten die zijn stopgezet worden verwijderd terwijl nieuwe worden toegevoegd. “Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en NPLW voeren jaarlijks een actualisatieslag uit aan het einde van het jaar. Dan worden alle projecten en bronnen gecontroleerd. Ook vindt er een informatieonderzoek plaats naar nieuwe projecten. Gedurende het jaar worden de wijzigingen vooral passief meegenomen. De twee organisaties bekijken vanuit bekende bronnen de laatste stand van zaken en passen daar het overzicht op aan.”

Soms worden wijzigingen en onjuistheden over projecten vanuit betrokkenen van het project gemeld. “Deze worden aangepast mits er een openbare bron beschikbaar is.” Die bron is heel belangrijk. “Het volledige overzicht is openbaar toegankelijk en alle bronnen moeten controleerbaar zijn, denk aan openbare nieuwsartikelen, raadsstukken, tendernet publicaties en dergelijke. In het overzicht is geen informatie vanuit vergunningen of subsidies meegenomen en mondeling doorgegeven projectdetails worden evenmin doorgevoerd. Alleen bij een wijziging mét openbare bron zal de informatie worden overgenomen in het overzicht. De actualiteit van de projecten kan daarom onderling verschillen omdat deze is gebaseerd op openbare data, maar op hoofdlijnen is de informatie redelijk actueel.”

Aansluitingen richting 2030 in beeld

De Warmteatlas geeft een beeld van de locatie, de status, de grootte, de gekozen technieken, de initiatiefnemers en vele andere kenmerken van de warmtenetten die op dit moment ontwikkeld worden. “Omdat projecten zich in verschillende fasen van ontwikkeling bevinden, geeft het een beeld van de zekerheid of de genoemde aansluitingen daadwerkelijk gerealiseerd gaan worden. In een vroege fase zijn initiatieven nog bezig met planvorming en het organiseren van de samenwerking met alle stakeholder. De projecthaalbaarheid is op dat moment nog onzeker. Bij andere projecten is er al een financierings- en investeringsbeslissing genomen en worden er al straten opengebroken om het leidingnet aan te leggen. Hoewel de actualiteit van de informatie beperkt is, geeft het overzicht een idee van het aantal aansluiting dat kan worden gerealiseerd richting 2030 of 2035.”

Datagaten

Nog niet alle data zijn te vinden in de Warmteatlas. Zo is er vaak weinig inzicht in het aansluiten van utiliteitsbouw, de fase waarin een project zich bevindt is vaak subjectief en de keuze voor een bepaalde techniek ligt ook niet altijd vast vanaf het begin. “Over het algemeen zijn projecten in een zeer vroege fase van ontwikkeling het lastigst te inventariseren”, weet De Kock. “Ook nieuwbouwprojecten en kleinschalige projecten (bijvoorbeeld 10 aansluitingen) met name projecten met VvE’s zijn moeilijk vindbaar in openbare bronnen en daarom onvoldoende in beeld.”

Kunstgras

Ondanks deze datagaten, is de Warmteatlas zeer waardevol. “Beleidsmakers krijgen inzicht in het verloop van de ontwikkeling van warmtenetten in Nederland. Bovendien is er onlangs nog een 2e nieuwe laag toegevoegd, die aangeeft waar kunstgrasvoetbalvelden liggen. Kunstgras neemt meer zonnewarmte op dan echt gras. Om de warmte op te nemen, liggen er leidingen onder het veld waar koud water door stroomt. De kunstgrasvelden kunnen daardoor warmte leveren voor grote gebouwen, zwembaden en woonwijken.” RVO ontwikkelde deze laag samen met het Kenniscentrum Sport en Bewegen. “Kunstgrasvelden kunnen een waardevolle bijdrage leveren aan de warmtetransitie. Daarom zijn ze ook opgenomen in de Warmteatlas.”