Verslag studiereis Stichting Warmtenetwerk Parijs – toonaangevende warmtestad in Frankrijk

Sinds jaar en dag organiseert Stichting Warmtenetwerk een hooggewaardeerde en zeer populaire buitenlandse studiereis. Afgelopen jaren hebben wij al mooie plekken bezocht zoals Finland, Denenmarken, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. Dit jaar zijn wij afgereisd naar de prachtige stad Parijs, thuisbasis van het grootste warmtenet in Frankrijk! We nemen u graag mee in een terugblik op deze inspirerende, leerzame reis.

 

Dag 1 – 30 september 2026

Met de Eurostar reisden we met een groep van 50 deelnemers naar Parijs voor de jaarlijkse studiereis van Stichting Warmtenetwerk. De treinreis verliep vlot en met slechts een half uurtje vertraging kwamen we aan op Gard du Nord. Het was een beetje druilerig weer, maar dat mocht de pret niet drukken.

We vetrokken met een touringcar naar ons hotel Meliá in La Defence. De aftrap vond plaats in de rooftopbar met een heerlijke Franse lunch. De deelnemers werden verwelkomd door Warmtenetwerk-voorzitter Tjark de Lange en het organisatiecomité van deze studiereis.

Vervolgens kregen we een korte inleiding en toelichting door Gérald Chirouze, Algemeen Directeur van GENERIA, de publieke organisatie achter de warmte- en koudenetten van La Défense, met als doel een betrouwbare en steeds duurzamere energievoorziening voor het gebied. Meer informatie is te vinden op GENERIA – La Défense, een land van energie. Na de toelichting konden we dat, verdeeld in twee groepen, met eigen ogen aanschouwen. Een groep ging naar La Défense DC en de andere groep naar Courbevoie DH.

Het koelsysteem van La Défense gebruikt water uit de Seine. De teruggewonnen warmte wordt vervolgens ingezet voor het nabijgelegen warmtenet van Courbevoie. Het systeem levert gekoeld water aan circa 40 gebouwen (1 miljoen m²), met een koelcapaciteit van 122 MW en een netwerk van ruim 10 km.

La Défense DC/Idex is het grootste netwerk van Generia om warmte en koeling te leveren aan 120 kantoorgebouwen en 20.000 inwoners, met 36% hernieuwbare energie, waarvan de helft biobrandstof is en de andere helft dankzij een thermokoelpomp (TFP).

Deze eerste dag sloten we af met een heerlijk authentiek Frans diner bij restaurant Le Procope. Onderweg naar het restaurant nog langs de Arc de Triomphe met de bus gereden en jammer genoeg was het te druk op de rotonde om een extra rondje te doen. Het was een mooie en gezellige afsluiting van de eerste dag waar nog steeds volop ruimte was om te netwerken en met elkaar nader kennis te maken.

Dag 2 – 1 oktober 2026

De tweede dag van de studiereis stond in het teken van kennisdeling en het uitwisselen van ervaringen tussen Nederland en Frankrijk. We gingen in gesprek met o.a. Anne Melchers en Sophie Smits van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, Josephine Izard van het Franse Ministerie van Energie, Nabil Tanouti, programmamanager bij Stichting Warmtenetwerk en Auguste Rams van de Franse federatie van Energie en Milieu over de kansen en uitdagingen rondom de warmtetransitie in beide landen. Dit alles gebeurde onder de leiding van Ekkaphol Suphanvorranop van MANERGY.

In en rondom Parijs is de potentie voor warmtenetten groot. Dat zit zowel in de geconcentreerde warmtevraag als het warmteaanbod met veel potentie voor geothermie. De verantwoordelijkheid om het warmtenet te laten groeien ligt bij gemeenten. Rondom de stad Parijs hebben gemeenten hun krachten gebundeld en zijn ze eigenaar van warmtebedrijf Sipperec.

Verdeeld over vier tafels gingen de gesprekken door over de volgende onderwerpen:

Local authorities’ role in the heat transition; lessons learned (Sean Vavasseur, Director for Energy Transition, SIPPEREC): in het gebied is voldoende geothermie beschikbaar, maar het blijft een uitdaging om ruimte voor een geothermie centrale te vinden en om de afzet te organiseren. Met het masterplan heeft Sipperec een mooie stap gezet op weg naar het vergroten van het publieke netwerk.

Source strategy, technologies, and source development (Ekkaphol Suphanvorranop, Manergy) Frankrijk kent een energie-hiërarchie. Hoewel gebruik gemaakt wordt van verschillende warmtebronnen als restwarmte uit de industrie, datacenters en water is het een uitdaging om samen te werken en gebruik te maken van deze diversiteit aan bronnen.

Citizen involvement (Hugo Chirol, Énergie Partagée Association). Door bewoner coöperaties worden verschillende geothermieprojecten ontwikkeld. Dit wordt ondersteund vanuit het rijk.

Development of geothermal energy in France (Armand Pomart, Project engineer, French Geothermal Association (AFPG) De kansen voor geothermie in Frankrijk zijn groot en er zijn al vele geothermiebronnen ontsloten. Er is een landelijk actieplan opgesteld om het mogelijk te maken om nog meer plaatsen geothermie als warmtebron te gaan gebruiken.

Na de lunch bezochten we de geothermische warmtecentrale in Chevilly-Larue (SEMHACH); een totaalsysteem met warmtepompen, wkk’s en e-boilers dat warmte levert aan vele blokverwarmingen en bedrijven, wel 43000 weq!

We sloten deze lange, inspirerende dag af met een indrukwekkende en bijzondere dinercruise over de Seine. Na afloop brachten we nog een bezoek aan de rooftopbar om misschien een glimp op te vangen van het Italiaanse voetbalteam dat in ons hotel was gespot.

 

Dag 3 – 2 oktober 2026

De laatste dag van onze studiereis bracht ons naar buiten. Tijdens een exclusieve architectuur- en stedenbouwkundige wandeling door Boulogne-Billancourt ontdekten we hoe het voormalige industriële gebied rondom Eco-Trapèze, Pont de Sèvres en Île Seguin is getransformeerd tot een duurzame en toekomstgerichte stadswijk.

Waar ooit de Renault-fabrieken stonden, ligt nu een gebied van maar liefst 74 hectare waar wonen, werken, groen, mobiliteit en duurzaamheid samenkomen.

 

Een paar opvallende highlights:

• Een voormalig industrieel brownfieldgebied getransformeerd tot een levendig stadsdeel
• Een warmte-koude-netwerk, waarbij circa 65% van de energie uit hernieuwbare bronnen komt
• Een driedubbel rioleringsnetwerk voor het verzamelen, behandelen en hergebruiken van regenwater
• Energie, water, klimaatadaptatie en openbare ruimte vanaf de start integraal meegenomen in het ontwerp

 Een inspirerend voorbeeld van hoe je bestaande stedelijke ruimte opnieuw kunt benutten en tegelijkertijd klaar kunt maken voor de toekomst. In het gebied staan ook een aantal scholen, waarvan de scholieren zich ook klaar willen stomen voor een goede toekomst, dus ook hier werd geprotesteerd tegen de overvolle klassen en te weinig leraren.

Met een prachtig uitzicht over Parijs was dit een bijzondere afsluiting van onze studiereis, om met de trein weer huiswaarts te gaan.

Benieuwd waar we volgend jaar naartoe gaan op studiereis? Houd onze evenementenkalender  in de gaten.